به نظر شما کسی هست که حتی از فکر کردن به عصبکشی یا روت کانال (root canal) نترسد؟
اما چند نفر از ما میدانیم که واقعاً “کانال ریشه” چیست؟
درمان ریشه یا عصبکشی یا endodontic یک درمان دندانپزشکی برای از بین بردن عفونت از داخل دندان است. همچنین میتواند از دندان در برابر عفونتهای بعدی محافظت کند. این درمان شامل از بین بردن بخش داخلی و نرم دندان یا پالپ (pulp) است. پالپ از اعصاب، بافت همبند و عروق خونی ساخته شده است كه به رشد دندان كمک میكند.
در ادامهٔ مقاله اطلاعات بیشتری مثل مراحل انجام عصبکشی و مراقبتهای بعد از آن را مرور میکنیم.
کانال ریشه یا root canal چیست؟
“کانال ریشه” یک درمان نیست، بلکه بخشی از یک دندان است. این بخش توخالی دندان است که شامل بافت عصبی، رگهای خونی و سلولهای دیگر است که به آن پالپ نیز میگویند. یک دندان از یک تاج و ریشه تشکیل شده است. تاج عمدتاً بالای لثه است و از مینا و عاج تشکیل شده است، در حالی که ریشهها در زیر لثه قرار دارند. ریشهها دندان را به استخوان فک متصل میکنند. داخل تاج و ریشه یا کانال ریشه، پالپ وجود دارد. پالپ دندان را تغذیه میکند و رطوبت مواد اطراف را تامین میکند. اعصاب موجود در پالپ دمای گرم و سرد را به عنوان درد احساس میکنند. حالا اگر پوسیدگی به پالپ برسد، تنها راه درمان، عصبکشی است که شامل برداشتن پوسیدگی و از بین بردن عفونت و در نهایت ترمیم میباشد . نام این روش دندانپزشکی که معمولاً به عنوان “کانال ریشه” شناخته می شود، در واقع درمان ریشه است که به معنای “داخل دندان” است. با این حال، اصطلاح “کانال ریشه” معمولاً برای صحبت در مورد این روش استفاده میشود.
مراحل عصبکشی:
- در ابتدا توجه کنید که وجود آبسهٔ دندانی، مانع از انجام درمان عصبکشی است بنابراین دندانپزشک شما با تجویز آنتی بیوتیک ابتدا عفونت را درمان میکند و سپس عصبکشی را آغاز میکند.
- تزریق بیحسی: در مرحلهٔ اول داروی بیحسی موضعی تزریق میگردد.
- پاکسازی کانال ریشه: سپس با استفاده از فرز توربین عاج دندان سوراخ شده بعد از آن اتاقک پالپ برداشته میشود به این شکل دندانپزشک به کانال عصبی دندان می رسد. تعداد کانال عصبی دندانها متفاوت است. مثلاً اگر دو کانال عصبی وجود داشته باشد، دندانپزشک میتواند در یک جلسه درمان عصبکشی را تمام کند. توسط ابزاری به نام فایل، عصبها از دندان خارج میشوند و عفونتها پاک میگردند. با ابزار مشابه دیگری، کانالی که خالی از عصب شده بازتر میشود تا پر کردن آن با مواد دندانپزشکی راحتتر باشد.
- پر کردن کانال: پس از اینکه عصبها و عفونتها برداشته شدند، از مواد مخصوص برای پر کردن کانال و ترمیم تاج استفاده میشود.
- روکش کردن دندان: در این مرحله دندان در حال حاضر شکنندهتر از قبل خواهد بود. دندانی که پالپ ندارد باید از رباطی که دندان را به استخوان متصل میکند، تغذیه کند. این منبع کافی است، اما با گذشت زمان، دندان شکنندهتر میشود، بنابراین روکش یا پر کردن دندان از آن محافظت میکند. تا زمانی که تاج یا پر کردن کامل نشده باشد، بیمار نباید با آن دندان بجود یا گاز بگیرد. هنگامی که روکش یا پر کردن دندان انجام شد، فرد میتواند مانند قبل از دندان استفاده کند.
مدت زمان انجام درمان عصبکشی چقدر است؟
گاهی ممکن است دندان بیش از ۲ کانال عصبی داشته باشد یا دندان دچار عفونت گسترده شده باشد، در این صورت طول درمان عصبکشی طولانیتر خواهد شد. گاهی برخی از دندانهای آسیای ما دارای ۵ کانال هستند و همین باعث میشود دندانپزشک برای برداشتن عصبها نیاز به ۲ یا ۳ جلسه درمان داشته باشد.
عصبکشی چقدر درد دارد؟
یکی از ترسهای بزرگ در مورد این درمان دردناک بودن آن است، اما درمانی که توسط دندانپزشکی ماهر انجام می شود، غالباً بدون درد میباشد. دردی که احساس میشود از عفونت ناشی میشود نه از درمان بلکه درمان حتی باعث درد نمیشود. به کاهش و تسکین درد ناشی از عفونت کمک میکند. دندانپزشک با بیحس کردن دندان و ناحیهٔ اطراف آن با تزریق بیحسی موضعی، درد این عمل را تسکین میدهد. پس از درمان، حساسیت به لمس طبیعی اما موقتی است و داروهای مسکن بدون نسخه (OTC) ممکن است برای تسکین آن کافی باشد. در صورت نیاز، داروهای تجویزی، مانند کدئین، در دسترس هستند. دندانپزشک شما ممکن است برای درمان یا پیشگیری از عفونت آنتی بیوتیک تجویز کند.
چه زمانی به عصبکشی نیاز داریم؟
- دندان لق شده یا تیره شده
- درد شدید و غیر قابل تحمل و ضرباندار
- احساس درد در صورت مصرف غذاهای سرد یا گرم
انجام ندادن درمان عصبکشی
اگر پالپ آسیب ببیند، نمیتواند خود را ترمیم کند و بافت میمیرد. اگر یک حفرهٔ عمیق، یک دندان ترک خورده یا یک پر کردگی نامناسب و آسیب دیده وجود داشته باشد، باکتریها میتوانند وارد پالپ شوند و در نهایت پالپ را از بین ببرند. اگر باکتری از طریق دهانهٔ ریشه نفوذ کند، میتواند باعث ایجاد عفونت در استخوان شود. عفونت باعث ضعیف شدن استخوان و شکستن آن میشود و رباطهای اطراف دندان متورم میشوند و دندان لق میشود. بدون درمان رها کردن این دندانها، موجب گسترش عفونت میشود. در نهایت دندان لق می شود و نیاز به کشیدن دارد.
توصیه میشود پوسیدگیهای سطحی را هر چه زودتر درمان کنید و دندانی که نیاز به عصبکشی دارد را نادیده نگیرید و بدون درمان رها نکنید. عصبکشی در اکثر مواقع باعث از بین بردن درد و عفونت و در نهایت نجات دندان میشود.
هزینهٔ عصبکشی:
گاهی بعضی از افراد به علت هزینهٔ عصبکشی، از درمان خودداری میکنند و ترجیح به کشیدن دندان دارند اما حفظ دندان با درمان کانال ریشه بسیار مقرون به صرفه است. زیرا با کشیدن دندان، هزینه ایمپلنت یا بریج برای جایگزینی دندان پس از آن معمولاً گرانتر است. کشیدن همچنین می تواند منجر نامرتبی دندانها و مشکل در جویدن شود. حفظ دندان طبیعی بهترین تصمیم است، زیرا هیچ چیز به خوبی یک دندان طبیعی عمل نمیکند.
در صورتی که سوالات دیگری در زمینه ی عصبکشی و درمان ریشه و یا مطلع شدن از هزینه ی ان دارید می توانید با شماره های زیر تماس حاصل فرمایید.
01332125192
09332054343
سوالات متداول:
1. طول عمر دندان پس از عصبکشی چقدر است؟
کانال ریشه اغلب آخرین گزینه برای نجات دندانی است که به شدت عفونی شده است پس باید بدانیم که این دندانها نسبت به سایر دندانهای طبیعی شما ضعیفتر هستند اما با رعایت نکات بهداشتی طول عمر دندانهای عصبکشی شده به ۱۰ تا ۱۵ سال خواهد رسید.
2. بعد از عصبکشی از مصرف چه غذاهایی خودداری کنیم؟
از مصرف خوراکیهایی مثل تهدیگ، استخوان یا جویدن یخ خودداری کنید و از مواردی مثل آبنبات، پاستیل و … دوری کنید.
3. چه زمانی به دندانپزشک مراجعه کنیم؟
در صورت بروز علائم پوسیدگی، به دندانپزشک مراجعه کنید و دندان را بدون درمان رها نکنید تا با هزینهٔ کمتری دندان خود را درمان کنید و چکاپهای دندانپزشکی را برای داشتن لبخندی زیباتر و دندانهایی سالمتر فراموش نکنید