دیابت  یک بیماری مزمن است که با بالا بودن قند خون مشخص می شود و دو علت کلی دارد:

1.  بدن قادر به ترشح اسولین نیست.
2. انسولین در بدن ترشح می شود ولی بافت های بدن نمی توانند  از ان استفاده کنند.

 انسولین چیست؟

هورمونی است که از پانکراس(لوزالمعده) ترشح می شود و کمک میکند تا گلوکز( قند خون)در سلول های بدن مصرف شود، که نتیجه اش کم شدن سطح قند خون می باشد.

 دیابت در همه سنین می تواند اتفاق بیفتد و دو  نوع اصلی دارد:

• نوع 1 یا وابسته به انسولین:در این نوع، سلولهای تولید کننده انسولین در پانکراس تخریب می شوند وانسولین در بدن تولید نمی شود.
• نوع 2یا غیر وابسته به انسولین: اینجا برخلاف نوع 1انسولین تولید می شود ولی سلول های بدن نسبت به انسولین مقاوم شده و نتیجه اش این می شود که قند خون( گلوکز) نمی تواند وارد سلول های بدن شود ودر جریان خون باقی می ماند.

 یک نوع دیگر از دیابت هم هست به اسم دیابت حاملگی:

این زمانی ست که خانم ها اولین بار در بارداریشون متوجه بالا بودن قند خون می شوند .یعنی قبل از بارداریشون همچین مشکلی نداشتند. اتفاقی هم که در بدن می افتد مثل دیابت نوع 2 است. یعنی پانکراس انسولین تولید می کند ولی وارد سلول های بدن نمی شود.

 نتیجه همه این انواع هم بالا رفتن قند خون می باشد.

افراد مبتلا به دیابت چه علائمی دارند؟

•  سردرد
• تشنگی مفرط
•  کم شدن وزن
• احساس ضعف و خستگی
•  خشکی دهان
• عفونت های پوستی مکرر
• تار شدن دید
• از دست دادن حس چشایی

دیابت بیماری ای است که اگه کنترل نشود می تواند عوارض زیادی ایجاد کند مثلا سیستم قلبی وعروق، کلیه ها و چشم ها می توانند درگیر شوند و البته می تواند مشکلات زیادی برای « مخاط دهان و دندان ها» ایجاد کند.

در دهان افراد سالم، میکروب های مختلفی وجود دارد که در حالت عادی نمی توانند بیماری ایجاد کنند مگر اینکه به دلایلی سیستم دفاعی بدن ضعیف شده شود. در این زمان میکروب ها می توانند به بافت لثه نفوذ کنند و باعث بیماری لثه یا بیماری پریودنتال  شوند . این اتفاقی است که در افراد مبتلا به دیابت که بیماری شان تحت کنترل نیست می تواند اتفاق بیفتد. بیماری لثه یا پریودنتال باعث می شود دندان هایی که سالم هستند کم کم لق شوند تا مرحله ای که چاره ای جز کشیدن باقی نخواهد ماند.

بزاق خاصیت ضد میکروبی دارد که در افراد مبتلا به دیابت ترشحش کم می شود و در نتیجه، بیماری لثه و پوسیدگی دندان پیشرفت می کند.

متاسفانه 50 درصد افرادی که مبتلا به دیابت هستند وقتی به دندانپزشکی مراجعه می کنند ، از بیماری خودشون اطلاعی ندارند. این مسئله می تونواند روی روند درمان اثر بدی بگذارد، مثلا خطر عفونت بالا برود یا زخم ها دیر بهبود کند با به بهبودی کامل نرسد.

بعضی افراد باید هر سه سال تست های مربوط به دیابت را انجام دهند، حالا این افراد چه کسانی هستند؟

• 45 ساله ها به بالا.
• افرادی که چاق هستن.
• افرادی که اقوام درجه اولشون دیابت دارن(مثل پدر، مادر، خواهر ، برادر).

خانم هایی که شرایط زیر برایشان پیش امده بهتر است از نظر دیابت سالی یکبار بررسی شوند:

• خانم هایی که نوزاد بالای 4 کیلو به دنیا آوردند.
• خانم هایی که سقط های مکرر داشتند یا نوزاد مرده به دنیا آوردند.

مشکلات دهانی افرادی که دیابت دارند:

• خشک شدن دهان
• زیاد شدن پوسیدگی دندان ها
• افزایش بیماری لثه (که شایع است).
• افزایش احتمال ابتلا به عفونت های مختلف مثل عفونت های قارچی و برفک دهان
• تاخیر در بهبودی زخم های دهانی

خب برای اینکه مشکلات بالا برای بیماران ایجاد نشود یا به حداقل برسد چکار باید کرد؟

1. قند خون رو کنترل کنند.
2. حداقل دو بار در روز مسواک بزننند.
3. حداقل روزی یک بار نخ دندان بکشند.
4. سیگار نکشند.
5. به هر زخم یا ضایعه جدیدی که در مخاط دهانشان ایجاد می شود توجه کنند.
6. به صورت دوره ای و منظم به دندانپزشک مراجعه کنند.

اگر مبتلا به دیابت هستید و می خواهید به دندانپزشکی مراجعه کنید لازم است موارد زیر را بدانید:

1. اول از همه اینکه اگه کنترل قند خون شما مناسب باشد حین کار دندان پزشکی برای شما مشکلی پیش نخواهد امد پس کنترل قند خون را جدی بگیرید.
2. اگر عفونتی در دهان شما ایجاد شود کنترل کردن ان نسبت به افرادی که دیابت ندارند سخت تر می باشد.پس چک اپ های دوره ای دندانپزشکی را فراموش نکنید. “درد نداشتن” به معنی سالم بودن نیست.
3. اگر قند خون شما مکررا بالا و پایین میرود، یعنی اینکه دیابت شما تحت کنترل نیست و زمان مناسبی برای درمان دندانپزشکی نیست، حتما اول به پزشکتان مراجعه کنید تا بیماری تان کنترل شود.
4. اگه که قند خون ناشتای شما همیشه بالای 200mg/dl است، نمی شود برایتان درمان دندانپزشکی انجام داد، حتما باید پایین بیاید.
5. روزی که قرار دندانپزشکی دارید، غذای کامل میل کنید و از قبل در مورد مصرف میزان انسولین یا قرصتان با پزشک خود مشورت کنید. شاید لازم باشد مصرف انسولین یا قرص را کم کنید که دچار افت قند خون نشوید.
6. بهتر است که دستگاه اندازه گیری قند خون خود را  رو همراه خود داشته باشید.
7. وقتی به دندانپزشکی مراجعه می کنید بهتر است که اخرین ازمایش خود را که مقدار FBS ( قند خون ناشتا) و HbA1c را نشان می دهد را همراه خود داشته باشید (HbA1c تستی آزمایشگاهی هست که میزان کنترل قند خون سه ماه را نشان میدهد). چون این چیزی است که به دندان پزشکتان نشان می دهد قند خون شما تحت کنترل است.
8. اگرحین درمان علائمی مثل گشنگی، ضعف، تپش قلب غیر عادی و عرق کردن داشتید یا در پوستتان بی حسی، سردی و یا سوزش را حس کردید فورا به دندانپزشک خود اطلاع دهید.
9. مراقبت های بعد از کار دندانپزشکی را حتما انجام بدید. ممکن است برایتان آنتی بیوتیک یا دهانشویه های خاص تجویز شود، همه این ها برای این است که  عفونت و مشکلات بعد از درمانتان کم شود. پس  دستورات دندانپزشکتان را بطور کاملا دقیق و جدی انجام دهید.

رمز موفقیت  در دیابت کنترل است، یعنی بیمارهای عزیز باید حواستان همیشه به قند خون خود باشد و اینکه نسبت به افراد غیر دیابتی بیشتر امکان مبتلا شدن به مشکلات دندانپزشکی را دارید. در اخر بهتر است بدانید که اگر دیابت خود را تحت کنترل داشته باشید نگرانی خاصی درباره دندانپزشکی وجود ندارد و مثل افراد سالم می شود برایتان درمان های دندانپزشکی انجام داد.